Het ontstaan van het Ouddorpse dialect

Het prachtige Ouddorpse taaltje behoort tot de groep Zeeuwse dialecten. Maar met die indeling is nog niets gezegd. Het echte ‘Oudurps’ is namelijk een verhaal apart!

Men neme een beetje Germaans, een snufje West-Vlaams en een eetlepel Angelsaksisch. Even roeren. Enkele honderden jaren door laten koken en ziedaar: het unieke Ouddorpse dialect.

Een beetje Germaans
Zo rond het jaar 0 vestigden de eerste Romeinen zich in de Ouddorpse streken. Zij brachten niet alleen hun rijke cultuur, maar ook een flinke hoeveelheid Germaanse kenmerken met zich mee. Een deel van dat Germaanse erfgoed kunt u in Ouddorp nog dagelijks horen. Zo hanteert de echte Ouddorper nog steeds de Germaanse derde naamval:

Das geen plekke om te spelene
Dat is geen plek om te spelen.

Hie stieng te praetene
Hij stond te praten.

Een beetje West-Vlaams
Zo rond de tiende eeuw na Christus komen de monniken vanuit klooster Ter Doest in Lissewege naar Goeree. Ze polderen grote delen van het gebied binnen één seizoen in. Het enorme woongebied dat daardoor ontstaat, wordt door hen gevuld met een flink aantal West-Vlaamse kolonisten. Zij vermengen zich met de inheemse bevolking. Hun taaltje doet hetzelfde. Aan deze Belgen hebben de Ouddorpers hun zogenaamde glottislag te danken. Hierbij botsen twee klinkers frontaal op elkaar. Een buitenstaander kan deze bijzondere ‘klank’ vaak onmogelijk uitspreken. Probeert u het eens:

Verschri’eluk
Verschrikkelijk

Ban’ie
Bandje

Autoo’ie
Autootje

En een beetje Engels
De strijdvaardige volkjes Angelen en Saksen vertrokken vanuit hun standplaats – iets onder Denemarken – om zoveel mogelijk land te veroveren. Met name Engeland zagen ze wel zitten. Een groot deel van het volk meerde voor de kust aan en verjoeg de Kelten. Enkele door mist en storm verdwaalde Angelen en Saksen belandden op Goeree. Daar kwamen ze in contact met de lokale bevolking en een nieuwe beïnvloeding van het dialect was geboren. Het erfgoed van deze verdwaalde heren is nog dagelijks hoorbaar in de vele van oorsprong Engelse woorden in het Ouddorps dialect:

De brigge
De brug

Wiele dochte
Wij dachten

Doordat Goeree en Overflakkee lang twee afzonderlijke eilandjes waren, verschilt het dialect van deze gebieden aanzienlijk. Ook het dialect van de inwoners van Goedereede is heel anders. Deze stad kreeg bijna 700 jaar geleden stadsrechten en vanaf dat moment gingen veel bewoners stadsdialect spreken. Dit klinkt iets bekakter dan het Ouddorps.

In Ouddorp spreken nog relatief veel mensen het oude dialect. Kinderen groeien er nog steeds met op en ook de jeugd onderscheidt zich graag van anderen met de Ouddorpse woordkeuze.

Het ‘Ouddurpse’ dialect is uitgegroeid tot een taal om trots op te zijn.

Met dank aan Pau Heerschap en het boek ‘Dialect op Goeree-Overflakkee’ van E.J. van den Broecke-de Man, D.K. Soldaat-Poortvliet en P. Heerschap.